Avrupa salgının üçüncü dalgasına hazırlık olarak ‘genel seferberlik’ ilan etti

Yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı aşı üretimini artırmak ve hızla dağıtımını sağlamak için “genel seferberlik” ilan etti

Avrupa salgının üçüncü dalgasına hazırlık olarak ‘genel seferberlik’ ilan etti

Avrupa Birliği (AB), Avrupa Komisyon ile AstraZeneca şirketi arasındaki ilişkilerin yatışmasından kısa bir süre sonra yeniden kötüleştiği bir dönemde, önümüzdeki haftalarda yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı aşı üretimini artırmak ve hızla dağıtımını sağlamak için “genel seferberlik” ilan etti. Diğer yandan, AB’de aşı konusunda yeni bir çatlak meydana geldi. Avusturya başta olmak üzere Bulgaristan, Litvanya, Slovenya, Çek Cumhuriyeti ve Hırvatistan gibi üye ülkelerden bir grup, AstraZeneca aşılarının teslimatındaki gecikmenin ardından, daha önce üzerinde anlaşılmış olan aşıların yeniden paylaştırılmasını talep etti.

ABD Başkanı Joe Biden Perşembe günü, onur konuğu olarak katıldığı Avrupa Zirvesi’nde, AB’ye daha fazla yardım yapma ve Avrupa fabrikalarında aşı üretimi için yardım eli uzatma sözü verdi.

Zirvede sağlık krizi yönetimi sebebiyle eleştiri yağmuruna tutulan ve Berlin, Paris ve Roma gibi üç büyük başkentin desteğini alan AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in rahatlığı ise dikkatlerden kaçmadı.  

Von der Leyen, kararlı bir tonda, Komisyon’un son zamanlarda aşı ihracatına yönelik belirlediği kısıtlamaları aktif hale getirmeye kararlı olduğunu ve kendisi ile imzalanan anlaşmada taahhüt edilen miktarları teslim etmeden önce AstraZeneca’nın AB dışına tek bir doz bile ihraç etmesine izin verilmeyeceğini belirtti. İngiltere’deki Oxford Üniversitesi tarafından geliştirilen aşıyı üreten şirketin, bu yılın ilk çeyreğinde teslim edilmesi gereken 120 milyon dozdan yalnızca 18 milyonunu teslim etti. Şirket ayrıca, ikinci çeyrekte AB’ye teslim edilecek miktarların 140 milyondan 70 milyon doza indirileceğini duyurdu.

Bununla birlikte Avrupa’nın giderek artan baskısı sadece üretici şirketlerle kalmayarak, İngiltere’ye de yöneldi. Almanya Başbakanı Angela Merkel “Ticari alışverişlerde koruyucu önlemlerle mücadele etmek istiyoruz, ancak vatandaşlarımızı tekelci davranışlardan da korumak istiyoruz” dedi. Komisyon Sözcüsü dün (Cuma) AB’nin, iki taraf arasında serbest ticaret konusunda anlaşmaya varılmadığı ve İngiltere’deki AstraZeneca fabrikalarında üretilen aşıların AB ülkelerine ihracatına izin verilmediği sürece, İngiltere’ye aşı ihracatını durdurmaya hazır olduğunu belirtti.

Kaynaklar, böyle bir adımın Avrupa’nın İngiltere ve İngiltere Başbakanı Boris Johnson ile ilişkilerine zarar vereceğini belirtti. Başbakan Boris Johnson büyük riskler içeren bir aşılama planı belirlendiğini ve planın, ikinci dozu dağıtmak için AB’deki fabrikalardan gelen malzemelere bağlı olduğunu söylemişti. Aynı kaynaklara göre, Salı günü Brüksel ve Londra arasında yapılan anlaşmanın hala genel siyasi niyetler çerçevesinde olduğunu birçok maddenin ve sürecin aktif hale getirilmediğini belirtiler.

Avrupa’nın daha hızlı ve daha ölümcül olan virüs mutasyonları ile üçüncü bir salgın dalgasının eşiğinde olduğunu söyleyen Von der Leyen, AB ve ABD’nin aşı tedarik zincirini hızlandırmak için birlikte çalışmak üzere anlaşmaya vardıklarını açıkladı. AB İç Pazar Komiseri Thierry Breton, daha fazla doz üretmek ve gerekli hammaddelerin sağlanması için Washington ile temas halinde olduklarını söyledi.

Zirvede alınan kararlar arasında, aşı yetersizliği nedeniyle AstaZeneca ile anlaşan ve bu aşıdaki gecikmeler sebebiyle diğerlerinden daha çok zarar göre üye devletlerle dayanışma sağlanması kapsamında Pfizer, Moderna ve Johnson&Johnson aşı paylarının yeniden dağıtılmasının onaylanması da yer alıyordu.

Komisyon sözcüsü, bazı üye ülkelerin AstraZeneca aşısının en düşük maliyetli olması sebebiyle, anlaşmaya vardıkları paylarının bir kısmından vazgeçmeye başladıklarını söyledi.

Ancak Almanya başta olmak üzere diğer bazı ülkeler, Avusturya’nın diğer aşıları satın almak için mali kaynaklarının yeterli olduğunu belirterek, Avusturya’nın aşı paylarının yeniden dağıtılmasından yararlanmasına karşı çıktılar. Avusturya Başbakanı Sebastian Kurz’un Komisyon’u şeffaf olmayan bir sisteme göre aşıları dağıtmakla itham ettiği son açıklamalarına cevaben Avrupalı ​​bir diplomatik kaynak “Danışman Kurz hata yaptığını kabul etmeli ve Komisyonu suçlamayı bırakmalı” dedi. İtalya Başbakan Mario Draghi ise ülkesinin de AstraZeneca aşı yetersizliği sebebiyle sıkıntı çektiğini belirtti ve Avusturya’ya diğer aşılardan tek bir doz bile vermeyi reddetti.

Yılın ilk çeyreğinin bitmesinde günler kala, aşının ilk dozunu alan Avrupalı nüfusunun yüzdesinin 11,3’ü geçmemesi ikinci doz aşıyı olanların yüzde 5’in altında olması ile AB ülkeleri, Komisyon tarafından belirlenen aşılama kampanyasına yönelik hedeflerden hala çok uzaktalar.

Buna rağmen, Komisyon önümüzdeki aylarda büyük miktarlarda aşıların teslim alınması ile aşılama kampanyalarındaki gecikmeyi telafi edeceği ve bu yaz mevsimindeki turizm sezonunu kurtaracağı konusunda ısrar ediyor. Komisyon ayrıca, Avrupa sınırlarında seyahatleri kolaylaştırmak için aşı olanlar için “Yeşil pasaport” çıkartma çalışmalarına devam ettiğini bildirdi.

Çoğu AB ülkesi hareket ve seyahat üzerindeki kısıtlamaları uygulanma sürelerini uzatma, izolasyon ve kapatma önlemlerini sıkılaştırma yönünde kararlar alıyor. Diğer yandan Almanya’da sağlık krizinin yönetimini denetleyen Robert Koch Enstitüsü, yaklaşan üçüncü salgın dalgasında, yeni mutasyonlar sebebiyle daha önce görülmemiş bir  yayılma olabileceğini ve günlük vaka sayısı 100 bine ulaşabileceğine yönelik uyarıda bulundu.